Lengte is iets wat mensen al hun hele leven bezighoudt. Van het krijtstreepje op de deurpost waarmee ouders bijhouden hoe snel hun kind groeit, tot de vraag of je groot genoeg bent voor een bepaalde attractie in een pretpark. Hoe groot je bent, zegt meer dan je misschien denkt. Het heeft invloed op je gezondheid, je zelfvertrouwen en zelfs op hoe anderen je zien.
Hoe je lichaamsgrootte tot stand komt
Voor het grootste deel wordt je lichaamsgrootte bepaald door je genen. Als je ouders groot zijn, is de kans groot dat jij dat ook wordt. Onderzoekers schatten dat genen voor ongeveer 60 tot 80 procent verantwoordelijk zijn voor hoe groot iemand wordt. De rest hangt af van omgevingsfactoren. Voeding speelt daarin een grote rol, zeker in de eerste levensjaren en tijdens de puberteit. Kinderen die genoeg eiwitten, calcium en vitaminen binnenkrijgen, groeien beter dan kinderen met een arm dieet. Ook slaap heeft invloed, want groeihormoon wordt vooral aangemaakt tijdens diepe slaap. Stress en ziektes kunnen de groei juist remmen.
Gemiddelde lichaamsgrootte in Nederland en België
Nederland staat al jaren bekend als het land met de langste mensen ter wereld. Nederlandse mannen zijn gemiddeld ongeveer 1,83 meter groot en vrouwen gemiddeld rond de 1,70 meter. In België liggen die cijfers iets lager. Belgische mannen zijn gemiddeld zo’n 1,79 meter en vrouwen rond de 1,65 meter. Interessant genoeg zijn mensen in rijke landen de afgelopen eeuwen flink gegroeid. In de negentiende eeuw was de gemiddelde Nederlander nog een stuk kleiner dan nu. Betere voeding, betere gezondheidszorg en minder infectieziekten hebben ervoor gezorgd dat generaties na elkaar steeds groter werden. Die stijging lijkt in veel westerse landen nu te stabiliseren.
Wat je afmeting zegt over je gezondheid
Een grote gestalte wordt soms gezien als een teken van een gezonde jeugd, maar het heeft ook een keerzijde. Mensen met een bovengemiddelde lichaamsgrootte hebben een grotere kans op bepaalde gewrichtsklachten, omdat hun lichaam meer gewicht draagt op een grotere structuur. Aan de andere kant zijn er studies die aantonen dat grotere mensen gemiddeld een lager risico hebben op hart en vaatziekten. Mensen met een kleinere stature lopen dan weer soms meer risico op bepaalde infecties, maar zijn gemiddeld leniger en hebben minder last van rugproblemen op latere leeftijd. Het gaat dus niet om groot of klein zijn als ideaal, maar om hoe je je lichaam verzorgt, ongeacht je maten.
De sociale kant van lichaamsgrootte
Grootte speelt ook een rol in hoe mensen elkaar waarnemen. Uit onderzoek blijkt dat grotere mensen in veel culturen als gezaghebbender worden gezien. In de zakenwereld worden mensen met een imposante gestalte vaker als leider gezien, ook al heeft dat niets te maken met hun werkelijke kwaliteiten. Weervrouw Sabine Hagedoren, bekend van de Vlaamse televisie, is een goed voorbeeld van iemand die ondanks haar gemiddelde postuur een groot scherm vult dankzij uitstraling en zelfvertrouwen. Dat laat zien dat hoe je je presenteert minstens zo veel indruk maakt als je lichamelijke maten. Toch kampen veel mensen met onzekerheid over hun afmetingen. Te klein voelen sommigen zich onzeker in groepen. Te groot voelen anderen zich opvallend en ongemakkelijk. Die gevoelens zijn begrijpelijk, maar zeggen weinig over iemands waarde of vermogen.
Veelgestelde vragen
Tot welke leeftijd groei je nog?
De meeste mensen groeien door tot ergens tussen hun 16e en 21e jaar. Meisjes stoppen doorgaans eerder met groeien dan jongens, vaak al rond hun 15e of 16e. Jongens groeien soms door tot hun 18e of zelfs wat later. Na die tijd sluiten de groeischijven in de botten zich en neemt de lichaamsgrootte niet meer toe.
Kan je voeding invloed hebben op hoe groot je wordt?
Voeding heeft zeker invloed op hoe groot iemand uiteindelijk wordt, maar alleen als je nog in de groei bent. Voldoende eiwitten, calcium, vitamine D en zink zijn belangrijk voor een gezonde groei. Als volwassene kun je door voeding niet meer langer worden, maar slechte voeding op jonge leeftijd kan wel zorgen dat je je genetisch bepaalde maximale groei niet haalt.
Waarom worden mensen op oudere leeftijd kleiner?
Vanaf ongeveer het 40e levensjaar kunnen mensen geleidelijk wat afmeting verliezen. Dit komt door slijtage van de tussenwervelschijven in de ruggengraat, die dunner worden met de jaren. Ook een lichte knik in de houding draagt hieraan bij. Osteoporose, waarbij de botten minder dicht worden, kan dit proces versnellen. Gemiddeld verliezen mensen op hogere leeftijd enkele centimeters ten opzichte van hun maximale grootte.
Is er een verband tussen lichaamsgrootte en intelligentie?
Sommige studies suggereren een heel licht statistisch verband tussen een grotere postuur en een hogere score op cognitieve tests, maar dit verband is uiterst klein en zegt niets over het individu. Er zijn talloze andere factoren die intelligentie beïnvloeden, zoals opleiding, omgeving en genetica. Iemands afmeting is geen maatstaf voor slim zijn.
Geef een reactie