Televisie is al meer dan zeventig jaar een vast onderdeel van ons dagelijks leven. Wat begon als een zwart-wit scherm in een houten kast, is uitgegroeid tot een dunne flatscreen met honderden zenders en streamingdiensten. De tv hangt vandaag de dag in bijna elk huishouden en heeft een enorme ontwikkeling doorgemaakt. Toch vragen veel mensen zich af hoe dat precies gegaan is, wat de nieuwste mogelijkheden zijn en waar je op moet letten als je een nieuw toestel koopt.
Van zwart-wit naar ultraheldere beelden
De eerste tv-uitzendingen in Nederland begonnen in 1951. In die tijd waren er maar een handjevol toestellen in het land en de beelden waren in zwart-wit. In de jaren zestig kwamen de eerste kleurentoestellen op de markt, maar die waren nog erg duur. Pas in de jaren zeventig en tachtig had bijna iedereen thuis een kleurenscherm staan. Dat scherm was toen nog een dikke buis, ook wel een beeldbuis genoemd. In de jaren negentig en vroeg in de jaren 2000 verschenen de eerste plasmaschermen en lcd-schermen. Die waren een stuk dunner en gaven een scherper beeld. Tegenwoordig zijn oled-schermen en qled-schermen de standaard bij veel merken. Deze technologieën zorgen voor diepere zwarte tinten, felle kleuren en een hoog contrast. Een moderne kijkervaring is daardoor totaal anders dan wat mensen vijftig jaar geleden zagen.
Hoe smart-tv het kijkgedrag veranderde
Rond 2010 deed de smart-tv zijn intrede. Dit type scherm heeft een internetverbinding en een eigen besturingssysteem. Daardoor kun je rechtstreeks apps openen, zoals Netflix, YouTube of Videoland, zonder een extra apparaat nodig te hebben. Het kijkgedrag veranderde hierdoor flink. Mensen kijken steeds minder op vaste tijden naar een bepaald programma en steeds vaker wanneer het hen uitkomt. Dit noemen ze ook wel on demand kijken. Lineaire televisie, waarbij zenders een vast schema uitzenden, verliest langzaam terrein aan deze streamingdiensten. Toch zijn live-uitzendingen, zoals sportevementen en nieuws, nog steeds erg populair. Een voetbalfinale of een grote nieuwsgebeurtenis trekt nog altijd miljoenen kijkers tegelijk. De smart-tv combineert daarmee het beste van twee werelden: live kijken en uitgesteld kijken gaan hand in hand.
Waar je op let bij het kiezen van een nieuw scherm
Wie een nieuwe tv wil kopen, staat voor heel wat keuzes. De schermgrootte is vaak het eerste wat mensen bekijken. Een scherm van 55 inch of groter is inmiddels heel gewoon in een woonkamer. Toch is het slim om te letten op de kijkafstand: hoe verder je van het scherm zit, hoe groter het scherm mag zijn. Naast de grootte speelt de resolutie een grote rol. De meeste nieuwe toestellen hebben een 4K-resolutie, wat staat voor ongeveer 8 miljoen pixels. Dat levert een heel scherp beeld op, zeker op grote schermen. Wie een topmodel wil, kijkt ook naar de verversingssnelheid, uitgedrukt in hertz. Een scherm met 120 Hz geeft snelle bewegingen, zoals bij sport of actiefilms, vloeiender weer dan een scherm met 60 Hz. Verder is het handig om te controleren hoeveel hdmi-aansluitingen een toestel heeft, want die heb je nodig voor spelcomputers, mediaspelers en andere apparaten. Tot slot verschilt de geluidskwaliteit sterk per merk en model. Veel mensen kiezen daarom voor een losse soundbar om het geluid te verbeteren.
Het gebruik van een tv in huis en wat het met ons doet
Gemiddeld kijkt een Nederlander zo’n drie uur per dag naar een scherm thuis. Dat is een aanzienlijk deel van de vrije tijd. Voor kinderen gelden vaak andere afspraken en adviezen. Organisaties als de Wereldgezondheidsorganisatie raden aan om kinderen onder de twee jaar helemaal niet voor een scherm te laten zitten. Voor oudere kinderen is het verstandig om het schermgebruik te beperken en samen te kijken. Dan kun je als ouder meepraten over wat er te zien is. Voor volwassenen kan ontspannen kijken een goede manier zijn om te ontstressen na een lange dag. Toch wijzen onderzoekers erop dat urenlang passief voor de tv zitten ook nadelen heeft, zoals minder beweging en slechter slapen als je vlak voor het slapengaan nog kijkt. Het gaat dus om een goede balans tussen genieten van wat er te zien is en bewust omgaan met de hoeveelheid tijd die je ervoor uittrekt.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen oled en qled?
Oled en qled zijn twee verschillende schermtechnologieën. Bij een oled-scherm licht elke pixel zelf op en kan hij ook volledig uitgaan. Dat geeft diepe zwarte tinten en een hoog contrast. Bij een qled-scherm wordt een lcd-paneel verlicht door ledlampjes met een laagje kwantumpunten. Dat zorgt voor felle kleuren en een hoge helderheid. Welke technologie beter is, hangt af van de ruimte en het gebruik.
Hoeveel jaar gaat een moderne tv gemiddeld mee?
Een moderne tv gaat gemiddeld zeven tot tien jaar mee bij normaal gebruik. Oled-schermen kunnen na duizenden uren licht afnemen, maar dat merk je bij thuisgebruik zelden binnen die periode. Goed omgaan met het toestel, zoals de helderheid niet altijd op het maximum zetten, helpt de levensduur te verlengen.
Kan ik een oude tv aansluiten op een streamingdienst?
Een oudere tv zonder internetverbinding kun je koppelen aan een mediaspeler, zoals een Amazon Fire Stick, een Google Chromecast of een Apple TV. Zo krijg je toch toegang tot Netflix, YouTube en andere diensten, zonder een nieuw toestel te kopen. Je hebt daarvoor wel een hdmi-aansluiting op de tv nodig.
Is het schadelijk om in een donkere kamer tv te kijken?
In een volledig donkere kamer tv kijken is niet bewezen schadelijk voor de ogen, maar het kan wel sneller voor vermoeidheid zorgen door het grote contrast tussen het felle scherm en de donkere omgeving. Een beetje achtergrondverlichting in de kamer maakt het kijken aangenamer en minder vermoeiend voor de ogen.
Geef een reactie